“Şeytan İşine Gelince Kitab-ı Mukaddes’ten Alıntı Yaparmış”- Batı Trakya Türk Azınlığı Meseleleri ve Uygulamadaki Çifte Standartlar

Pervin Hayrullah

“Şeytan işine gelince Kitab-ı Mukaddes’ten alıntı yaparmış” sözü, William Shakespeare’in Venedik Taciri isimli eserinde 1. Perde 3. Sahnede yer alan meşhur bir repliktir. Ahlaki veya hukuki ilkelerin çıkarlar doğrultusunda seçmeci biçimde kullanılmasını eleştirir. Batı Trakya Türk Azınlığının son günlerde karşı karşıya bulunduğu sorunlar incelendiğinde, bu metafor siyasi aktörleri ve otoriteyi tam da yerinde eleştiren bir çerçeve çizer. Zira Batı Trakya Türk Azınlığı konusunda, insan hakları, azınlık hakları ve demokratik ilkeler çoğu zaman evrensel değerlere göre değil, siyasal çıkarlar doğrultusunda kullanılmaktadır.

1923 Lozan Barış Antlaşması ile Batı Trakya’daki Türkler özel bir azınlık statüsünde Yunanistan sınırları içerisinde bırakılmış ve kendilerine, eğitim, din, vakıf yönetimi ve kültürel kimlik alanlarında belirli güvenceler verilmiştir. Ancak özellikle 1960’lı yıllardan itibaren Türk-Yunan ilişkilerindeki gerilimler, Batı Trakya Türklerinin giderek bir güvenlik sorunu olarak görülmesine yol açmıştır. Bu süreçte etnik kimliğin tanınması, müftülük kurumu, vakıfların yönetimi, eğitim kurumları ve örgütlenme özgürlüğü gibi alanlarda ihtilaflar ortaya çıkmıştır.

Batı Trakya Türklerinin en önemli sorunlarından biri de müftülük meselesidir. Türk Azınlık, müftülerin tarihsel gelenek ve azınlığın hukuki özerkliği ilkesi doğrultusunda toplum tarafından seçilmesi gerektiğini savunurken, Yunan devleti müftülerin atanmasını kamu düzeni ve idari bütünlük gerekçeleriyle meşrulaştırmak istemektedir. Burada Yunan devletinin kendince yaşadığı çelişki, imzalamış olduğu antlaşmaların hilafına hareket ediyor oluşudur. Bu noktada “Şeytan işine gelince Kitab-ı Mukaddes’ten alıntı yaparmış” sözü anlam kazanmaktadır. Çünkü uluslararası antlaşmalar ve hukuk kuralları, evrensel ilkeler olarak değil, siyasal pozisyonları meşrulaştıran seçici referanslar şeklinde kullanılmaktadır.

Ne denebilir ki? Şeytan işini yapıyor. Mesele ruhunu şeytana satanlarda...